> blog > aanslagen-op-hitler-von-der-schulenburg-en-gerstenmaier-1940

12 Jan 2005

Aanslagen op Hitler von der Schulenburg en Gerstenmaier 1940
Auteur: Alex Dekker
Volledige titel: Aanslagen op Hitler: Graf von der Schulenburg en Gerstenmaier (1940)
Uitgever: klup
Samenvatting:

Von der Schulenburg en Gerstenmaier meenden dat er zo snel mogelijk een staatsgreep moest plaats vinden, waarbij Hitler van zijn macht ontdaan werd. De twee wilden niet wachten tot het moment dat een groot deel van Duitsland in puin lag. Met het veroverde Frankrijk stonden de samenzweerders zeer sterk in de eventuele onderhandelingen met de geallieerden.
Bericht: Frankrijk en Duitsland hebben tijden lang een haat-liefde verhouding gehad. Sinds Napoleon een deel van Duitsland in bezit nam, ging het niet tussen de twee landen. Napoleon dwong Pruisen tot een alliantie. Maar nadat zijn veldtocht tegen Rusland mislukte, keerde Pruisen zich tegen Napoleon. Pruisen wist met de Engelsen, Russen en enkele andere kleinere legers Napoleon in 1815 bij Waterloo te verslaan. Daarna was de rust binnen Europa weer voor enige tijd terug. Maar Pruisen had Napoleon met een zekere bewondering bekeken. De kleine Corsicaan had een machtig leger op de been gebracht en enkele jaren geheel Europa onder controle gehad. Maar in het jaar dat Napoleon werd verslagen, kwam er een klein mannetje op de wereld: Otto von Bismarck. In 1862 schopte hij het tot minister-president van Pruisen. Zijn doel: het groot maken van Pruisen, desnoods ten koste van de kleine Duitse staatjes of zelfs Oostenrijk. Bismarck ging met harde hand aan de slag. Sommige staatjes paaide hij, andere werden bedreigd en enkele werden gewoon verslagen. Oostenrijk en Frankrijk vonden deze politiek bedreigend. Met Oostenrijk was Bismarck snel klaar. Een korte oorlog en de toezegging dat hij het land niet wilde bezetten en de vrede kon weer worden getekend.

Bron: http://www.preussen.de
"Otto von Bismarck 1815 - 1898"

Frankrijk dacht ondertussen niet zo eenvoudig. Was het politieke spel van Bismarck er niet op gericht om samen met Oostenrijk een aanval tegen Frankrijk te doen? Wilde Bismarck niet een klein beetje meer dan alleen de Duitse gebieden verenigingen? Inderdaad, dat wilde Bismarck wel. Nadat Frankrijk Pruisen de oorlog verklaarde, liet Bismarck zien wat voor een rijk hij op had gebouwd. In 1870 begon de Frans-Pruisische oorlog. Voor veel Pruisen werd deze oorlog gezien als een bewijs van hun eigen macht. Daarnaast demonstreerden zij op deze manier hun greep op Europa. Pruisen dicteerde niet alleen de gang van zaken binnen Duitsland, ook de buurlanden stonden onder Pruisische controle. De Fransen hadden verwacht dat enkele Duitse staatjes mee wilden vechten tegen Pruisen. Dat bleek een misrekening. Ook de Zuid-Duitse staten kozen tegen de Fransen en voor Pruisen. En daarmee was het lot van de Fransen al eigenlijk bezegeld. De regerende Franse keizer, Napoleon III, raakte in september 1870 krijgsgevangen. Nu liepen de zaken in Frankrijk uit de hand. In Parijs riepen arbeiders de republiek uit. Na enige tijd versloegen de Pruisen ook deze arbeiders. En daarmee was de kous feitelijk af. In het koninklijke paleis Versailles kroonde men Wilhelm I in januari 1871 tot keizer van het Duitse rijk. Een grotere belediging voor de Franse nationale trots was bijna niet mogelijk. Maar Bismarck wilde ook genoegdoening voor de oorlogsschade. En dus dwong hij Frankrijk tot herstelbetalingen en het afstaan van de Elzas aan Duitsland. Enkele delen van Lotharingen konden er wat hem betreft ook wel bij.

Maar nu had hij ook het zaad voor een nieuwe oorlog gezaaid. De Fransen wilden wraak. De schande van 1870-1871 wilden zij uitgewist zien. In 1914 schoot een Serviër de aartshertog Franz Ferdinand II dood. Deze had tijdens zijn leven de oude monarch van Oostenrijk-Hongarije op moeten volgen. Voor Oostenrijk-Hongarije gaf deze aanslag de perfecte aanleiding voor een oorlog tegen Servië. Maar het kleine landje werd bijgestaan door het Tsaristische Rusland. En dus zochten de Oostenrijkers hulp bij de Duitsers. Konden zij niet voor een eventuele dekking zorgen door bijvoorbeeld de Russen bezig te houden? Voor keizer Wilhelm II geen enkel punt. Mochten de Fransen zich ook met de oorlog bemoeien, dan kon de kleinzoon van keizer Wilhelm I ook de Fransen wel verslaan. De Duitse generale staf ontwierp een gedurfd plan. Eerst wilde men een preventieve aanval op Frankrijk doen. Dit land zou ongetwijfeld binnen enkele weken verslagen zijn. Daarna kwam fase 2. Aangezien er aan de westelijke kant geen legers meer nodig waren, konden deze troepen oprukken tegen Rusland. Dat land had immers veel tijd nodig om voldoende troepen te mobiliseren. Tegen de tijd dat de Russische legers klaar waren voor een aanval, marcheerden de Duitse legers al binnen.

Bron: http://www.spartacus.schoolnet.co.uk
"Franz Ferdinand 1863 - 1914"

De praktijk was ook in dit geval weerbarstiger dan de theorie. In eerste instantie lukte het om de Fransen en Belgen snel terug te dringen. Dit was een deel van het ‘Von Schlieffenplan’: snelle eenheden die door België heen gingen om de Franse legers vanuit het noorden te verslaan. Maar in 1915 verzandde de gevechten aan het westelijk front in een loopgravenoorlog. In het Oosten boekten de Duitse legers wel enkele grote successen. Toen in 1917 de revolutie in Rusland uitbrak, konden de Russen alleen nog om vrede vragen. In het westen waren de loopgraven uitgebouwd met forten en kilometerslange stellingen. De vrijgekomen legers die uit Rusland kwamen, moesten zorgen voor een beslissing die de overwinning op Frankrijk eindelijk mogelijk maakte. Maar deze beslissing bleef uit. Ook de inzet van gifgassen of tanks maakten weinig tot geen verschil. Ondertussen leek het er op dat ook het thuisfront in Duitsland niet langer trek had in de oorlog. En dus besloot de generale staf dat uit te buiten. Een aanleiding werd snel gevonden. Muitende matrozen in Kiel dreigden de keizer af te zetten. De generale staf, die net een groot offensief had zien mislukken, besloot de oorlog op te geven. Snel werd de keizer naar het neutrale Nederland gestuurd. Ondertussen kregen de muitende matrozen en de arbeiders die zich bij hen aan hadden gesloten, de schuld van de nederlaag.

In 1918 sloot Duitsland noodgedwongen een wapenstilstand in de bossen bij Parijs. In een treinwagon in Bois de Compiegne tekenden de partijen een formulier waarin besloten werd dat de oorlog voorlopig stilgelegd zou worden. Nu kon Frankrijk eindelijk wraak nemen voor de Frans-Pruissische oorlog. In de onderhandelingen die leidden tot de vrede van Versailles eisten de Fransen gebieden terug die in de eerdere oorlog verloren waren. Daarnaast wensten de Fransen herstelbetalingen. En om zeker te zijn dat de Duitsers betaalden, bezetten de Franse legers enkele Duitse gebieden. Nu was het de beurt aan de Duitsers om vernederd te worden. Ondertussen lag Adolf Hitler als korporaal bij te komen van een gasaanval. Bijna blind hoorde hij van het bericht dat er een wapenstilstand aan kwam. Hitler raakte van de kaart. Dat kon niet! Verraad van het thuisfront, de dolkstoot in de rug had het land de das om gedaan. Wat nu?

Bron: unknown
"Adolf Hitler 1889 - 1945"

Hitler deed een succesvolle poging om alle macht in handen te krijgen. In januari 1933 kreeg hij de functie van rijkskanselier eindelijk in handen. Vanaf 1934 kon hij zich alleenheerser van Duitsland noemen. Maar daar nam hij geen genoegen mee. In september 1939 vielen Duitse legers Polen binnen. De Tweede Wereldoorlog was een feit. En dus wilde Hitler plannen op tafel zien om nu Frankrijk de les te lezen. Opnieuw kwam het ‘Von Schlieffenplan’ ter sprake. Deze keer wilde Hitler niet dat Nederland ontzien werd. Opnieuw vielen Duitse legers Frankrijk binnen, opnieuw kwamen ze uit het noorden. Deze keer kwam er wel een snel einde aan de gevechten. De Fransen legden na ongeveer zes weken de wapens neer.

Nu wilde Hitler wraak nemen voor de oorlog van 1914-1918. Allereerst nodigde hij de Fransen uit om een wapenstilstand te tekenen. Hitler wist een mooie locatie, vlakbij Parijs. Daar in de Bois de Compiegne stond een alleraardigst treinstel. Daar wilde Hitler dat de Fransen tekenden. Ondertussen had Hitler ook al zijn eisen klaar. Allereerst wilde hij de Elsaz terug in Duitse handen. Daarnaast was het nu weer de beurt aan de Fransen om herstelbetalingen te doen aan Duitsland. Er waren Duitse militairen in Frankrijk, deze mannen kostten nu eenmaal geld. En omdat zij Frankrijk beschermden, kon de Franse regering wel opdraaien voor de kosten, aldus Hitler.

Maar ondertussen konden enkele mensen niet goed overweg met Hitler. Een van hen was Oberleutnant der Reserve Fritz-Dietlof Graf von der Schulenburg. Von der Schulenburg was voor de machtsovername van Hitler al nationaal-socialist geworden. Maar binnen de NSDAP was er een ‘linkse’ stroming, onder leiding van Gregor Strasser. Strasser was gedood in 1934, tijdens de ‘nacht van de lange messen’. Verschillende tegenstanders waren toen vermoord in opdracht van Hitler. Von der Schulenburg kon ontkomen en kon verder met zijn werk als ambtenaar van politie. In 1939, op 38-jarige leeftijd, werd hij tot vervangend Oberpräsident van Boven- en NederSilezië benoemd. In deze functie diende hij als tweede hoofd van de politie. Ondertussen groeide zijn twijfels over Hitlers regime. Allereerst was er de terreur. Strasser bijvoorbeeld, maar ook andere tegenstanders hadden geen leven meer. Van de idealen van de NSDAP leek ook maar weinig over te blijven. Partijleden kregen hoge functies omdat ze partijlid waren. Sommigen konden niets anders dan vechten en drinken, maar bezaten nu een enorme hoeveelheid macht. Toen hij in 1933 en 1934 in Oost-Pruisen werkte, zag hij de plaatselijke leiding van Erich Koch. Koch regeerde Oost-Pruisen alsof het zijn eigen bezit was. Mensen schakelde hij voor stellingen in alsof het slaven of zelfs vee waren.

Bron: http://www.normannia-vandalia.de
"Fritz-Dietlof Graf von der Schulenburg 1902 - 1944"

De gevolgen werden Von der Schulenburg snel duidelijk: corruptie en schaamteloze zelfverrijking. In 1940 kon hij niet langer als lid van de NSDAP aanblijven. Al in 1939 was hij in contact gekomen met Ludwig Beck, een generaal met verschillende contacten met andere tegenstanders van Hitler. Beck zag de geplande wraakoefening van Hitler met lede ogen aan. Een van de contacten van Beck betrof de predikant Dr. Eugen Gerstenmaier. Gerstenmaier was net als Von der Schulenburg aan het begin van de eeuw geboren. Von der Schulenburg was van 1902, Gerstenmaier zag in 1906 het levenslicht. Beiden waren te jong geweest om de Eerste Wereldoorlog als (dienstplichtig) soldaat mee gemaakt te hebben. Von der Schulenburg maakte carrière binnen het politie-apparaat, Gerstenmaier werd predikant. Als predikant legde hij vooral contacten in Zwitserland. Iets dat een eventuele uitwijkmogelijkheid niet uitsloot.

Nadat Hitler en zijn staf het Franse leger vernederd hadden in Bois de Compiegne, keerde Hitler terug naar zijn hoofdkwartier. Op 27 juli 1940 wilde hij een triomftour door Parijs houden. Daarmee kon de vernedering bijna klaar zijn. Voor de twee samenzweerders leek dit een uitgelezen kans om Hitler dood te schieten. Von der Schulenburg en Gerstenmaier meenden dat er zo snel mogelijk een staatsgreep moest plaats vinden. De twee wilden niet wachten tot het moment dat een groot deel van Duitsland in puin lag. Met het veroverde Frankrijk stonden de samenzweerders zeer sterk in de eventuele onderhandelingen met de geallieerden. De mannen meenden dat een het leger zich wel uit de bezette gebieden terug kon gaan trekken, behalve uit het Sudetenland en de ‘Poolse corridor’. Deze twee gebieden hadden in meerderheid een Duitse bevolking.

Bron: http://www.dhm.de/
"Eugen Gerstenmaier 1906 - 1986"

Maar zoals wel vaker hield Hitler zich weer eens niet aan zijn eigen agenda. In plaats van de geplande triomftocht in juli, besloot hij in de vroege ochtend van 23 juni in alle vroegte een tour door de lichtstad te maken. De tour, met in het gevolg Hitlers lievelingsarchitect Albert Speer en beeldhouwer Arno Breker, vertrok in het diepste geheim om 6:00 uur ’s ochtends. Hitler had al voor de Eerste Wereldoorlog een grote interesse voor architectuur gehad. Nu had hij de kans om enkele gebouwen in alle rust te bekijken. Later, toen Hitler terugkeek op deze rondrit door Parijs, verzuchtte hij dat Berlijn na de oorlog mooier als Parijs moest worden. Berlijn wilde hij vullen met grotere en indrukwekkendere monumenten, waardoor Parijs volkomen in de schaduw van het nieuwe Berlijn kwam te staan. Berlijn wilde hij tegelijkertijd een andere naam geven: Germania zou de nieuwe hoofdstad worden van het Duitse rijk. Parijs kon wat hem betreft afgebroken worden, omdat het in grandeur overtroffen werd door de Duitse hoofdstad. Daarmee zou Parijs en dus Frankrijk voor altijd in de Duitse schaduw staan. De vernedering, hoe kinderachtig dan ook, was daarmee compleet.

Voordat het zover was, liet Hitler zich enkele malen fotograferen. Zo bestaan er foto’s van Hitler bij de Eifeltoren, maar ook bij het graf van Napoleon. Vanwege het vroege tijdstip bevonden er zich vrijwel geen mensen op straat. Volgens de overlevering heeft een marktvrouw de Duitse leider gezien en riep zij “hij is het! hij is het!” De rit was in het geheim voor bereid en uitgevoerd. Om 9:00 vertrok Hitler weer.

Pas enkele weken later werd bekend gemaakt dat Hitler geen triomftocht zou doen in Parijs. De Führer wilde geen tijd vrijmaken voor ‘het decadente Parijs’. Voor Von der Schulenburg en Gerstenmaier een forse tegenvaller. De kans om Hitler te doden was daarmee verkeken. Toch gaven de mannen de moed niet op. In 1942-1943 raakte zij verder betrokken bij het verzet. Von der Schulenburg raakte verdacht door de Gestapo, die hem arresteerde op verdenking van het plannen van een staatsgreep. Toch kwam hij al snel weer vrij. Hij en Gerstenmaier kwamen in contact met enkele andere mensen die Duitsland wilde ontdoen van Hitler. Een van hen was Claus Schenk Graf von Stauffenberg. Von Stauffenberg en de anderen hadden het plan om Hitler uit de weg te ruimen door middel van een bom. Op 20 juli 1944 ontplofte de bom, die Hitler slechts licht verwondde. Von Stauffenberg werd enkele uren na de aanslag al gedood. Von der Schulenburg raakte in gevangenschap en werd gedood in een concentratiekamp, enkele weken na de aanslag. Gerstenmaier had meer geluk. Ondanks de mishandelingen die hij onderging, verraadde hij niemand. Tot de oorlog bleef hij gevangen. Pas in 1986 overleed hij.

Alex Dekker

Bronnen:
I. Kershaw, Hitler Vergelding 1936-1945 (Utrecht 2001)
http://www.weltchronik.de/bio/cethegus/s/schulenburg.html
http://www.bundeswehr.de/forces/grundlagen/geschichte/040715_widerstand_chrono.php
http://www.berlinische-monatsschrift.de/bms/bmstxt97/9708lexa.htm
http://www.g-geschichte.de/EX/Extra/Extra_07_04_1.html
http://www.joric.com/Conspiracy/Paris40.htm


Deze vermelding wordt onderhouden door: Sion

.

Laatste reacties betreffende ANDERE artikelen
29 Sep
Bank of Scotland verruimt Easy HypotheekhypothekenVersutia
Ben het eens met de reactie hierboven. http://www.hypotheekbasis.info geeft ook de nodige informatie over hypotheken (hypotheek informatie Novice)
4 Aug
Gedeporteerd, verdwenen en vergeten!klup

Het is goed en slecht nieuws. Mijn Moeder, Louise Christiene (Loes) de Betue turnde bij Kracht en Vlugheid, die veel Joodse leden had en was in 1924, '28 en '31 'Dames Kampioene alle Toestellen', Noord Holland turnen, in 1924 was het F. Goudsmit. Als ik de knipsels over de sport van mijn Moeder doorkijk en lees over de mede turnsters als de Dames C.D.Praag- Sigaar, S.Mouwes, Polak- Dreese of L.Wolff, "allen van K. & V." en je het realieseerd welk lot deze mensen heeft getroffen wordt het mij zwaar te moede. (Simon Fuks Novice)
17 Jul
Bank of Scotland verruimt Easy HypotheekhypothekenVersutia
Heel bijzonder om te zien dat hypotheken zo'n omvang hebben dat ze het Bruto Nationaal Product overstijgen? Moet je nagaan, Nederland is toch echt een spaarzaam volkje. Ik vind de website http://www.hypotheeklagerente.nl/ toch ook wel leuke tips geven over hypotheken in het algemeen. Zeker een bezoekje waard! (Goedkoopst Novice)
16 Jun
Een moslim christen debatklup

Wordt het georganiseerd vanuit een christelijke organisatie of moslima organisatie? En wat is de kerkelijke achtergrond van de christenen? Groetjes! (Gebedsbroeders Novice)